Ondernemers krijgen naar verwachting vanaf 2030 te maken met de Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid Zelfstandigen (BAZ). Deze verplichte verzekering moet voorkomen dat mensen die door ziekte of een ongeval langdurig niet kunnen werken, zonder inkomen komen te zitten. Een ondernemer is namelijk niet automatisch verzekerd tegen inkomensverlies door arbeidsongeschiktheid.
Wanneer geldt de verplichte verzekering?
De overheid wil met de BAZ een financieel vangnet bieden aan ondernemers. De regeling is bedoeld voor ondernemers die winst uit onderneming genieten en onder de voorgestelde verzekeringsplicht vallen. Er gelden ook uitzonderingen, bijvoorbeeld voor bepaalde directeur-grootaandeelhouders.
Wie al een particuliere arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) heeft, kan onder voorwaarden worden vrijgesteld van de verplichte basisverzekering. Volgens Zicht Adviseurs is dat alleen mogelijk als de bestaande polis aan specifieke eisen voldoet, bijvoorbeeld qua eindleeftijd, uitkeringsduur en wachttijd.
Ook voor particuliere AOV’s die na de vastgestelde peildatum worden afgesloten, gelden voorwaarden om als alternatief voor de BAZ te kunnen dienen. De verzekering moet onder meer voldoende dekking bieden en aan eisen voldoen voor het moment waarop een uitkering begint. Voldoet de polis niet aan alle voorwaarden, dan kan deelname aan de BAZ alsnog verplicht zijn.
Wat biedt de BAZ?
De BAZ is bedoeld als basisvoorziening voor ondernemers die arbeidsongeschikt raken. Volgens het wetsvoorstel bedraagt de uitkering 70 procent van de grondslag, tot maximaal het wettelijk minimumloon. De grondslag is gebaseerd op het inkomen vóór arbeidsongeschiktheid. De uitkering is dus geen volledige inkomensvervanging.
Er geldt een wachttijd van twee jaar. Wie arbeidsongeschikt raakt, moet in die periode zelf zorgen voor voldoende financiële middelen. Dat kan bijvoorbeeld met spaargeld of een particuliere verzekering. Ook andere voorzieningen kunnen een rol spelen, afhankelijk van de persoonlijke situatie.
De beoordeling van arbeidsongeschiktheid verschilt bovendien van die bij veel particuliere verzekeringen. Bij de BAZ staat centraal of iemand door ziekte of een gebrek nog ten minste het wettelijk minimumloon kan verdienen. Bij een particuliere AOV hangt de beoordeling mede af van de dekking en de voorwaarden van de afgesloten polis. Sommige verzekeringen kijken daarbij naar het eigen beroep.
Wanneer gaat de regeling in?
De BAZ is nog niet definitief ingevoerd. Het wetsvoorstel is in maart 2026 ingediend bij de Tweede Kamer en moet nog verder worden behandeld, waarbij ook de uitvoerbaarheid moet worden getoetst. De definitieve voorwaarden en ingangsdatum staan daarom nog niet vast. Een invoering wordt niet vóór 2030 verwacht, maar wie slim is, komt alvast in actie.
Veelgestelde vragen over de verplichte AOV voor zelfstandigen (BAZ)
Wat is de Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid Zelfstandigen (BAZ)?
De BAZ is een voorgestelde verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zelfstandige ondernemers. De regeling moet een financieel vangnet bieden wanneer iemand door ziekte of een ongeval langdurig niet meer kan werken. De BAZ is nog niet ingevoerd en de definitieve voorwaarden moeten nog worden vastgesteld.
Wanneer wordt de arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zzp’ers verplicht?
De verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zelfstandigen wordt volgens de huidige verwachtingen niet vóór 2030 ingevoerd. Het wetsvoorstel is in maart 2026 ingediend bij de Tweede Kamer. De daadwerkelijke ingangsdatum hangt af van de parlementaire behandeling en de uitvoerbaarheid van de regeling.
Voor welke ondernemers wordt de BAZ verplicht?
De voorgestelde verzekeringsplicht richt zich op zelfstandigen die voor de inkomstenbelasting winst uit onderneming genieten en onder de wettelijke doelgroep vallen. Niet iedere ondernemer valt automatisch onder de regeling. Zo gelden er uitzonderingen voor bepaalde directeur-grootaandeelhouders. De uiteindelijke doelgroep hangt af van de definitieve wetgeving.
Hoe hoog is de uitkering van de verplichte AOV?
Volgens het wetsvoorstel bedraagt de BAZ-uitkering 70 procent van de vastgestelde grondslag, met een maximum van het wettelijk minimumloon. De hoogte is afhankelijk van het inkomen dat voor de berekening meetelt. De regeling biedt daarmee een basisvoorziening, maar vervangt niet noodzakelijk het volledige inkomen van een zelfstandige.
Hoe lang is de wachttijd bij de BAZ?
De voorgestelde wachttijd bedraagt twee jaar. Dat betekent dat een zelfstandige gedurende de eerste twee jaar van arbeidsongeschiktheid geen BAZ-uitkering ontvangt. Ondernemers moeten deze periode zelf financieel kunnen overbruggen, bijvoorbeeld met spaargeld, een aanvullende verzekering of andere beschikbare voorzieningen.
Ben je vrijgesteld van de BAZ als je al een particuliere AOV hebt?
Dat kan onder voorwaarden. Een bestaande particuliere arbeidsongeschiktheidsverzekering kan recht geven op vrijstelling als de polis voldoet aan de toepasselijke eisen. Daarbij kunnen onder andere de wachttijd, uitkeringsduur, eindleeftijd en hoogte van de dekking een rol spelen. Niet iedere particuliere AOV leidt automatisch tot vrijstelling.
Wat is het verschil tussen de BAZ en een particuliere AOV?
De BAZ is bedoeld als wettelijke basisverzekering met een beperkte maximale uitkering en een wachttijd van twee jaar. Bij een particuliere AOV kunnen ondernemers, afhankelijk van de verzekeraar en polis, zelf keuzes maken over de verzekerde uitkering, wachttijd en dekking. Sommige particuliere verzekeringen beoordelen bovendien of iemand het eigen beroep nog kan uitoefenen.
Wanneer ben je volgens de BAZ arbeidsongeschikt?
Bij de voorgestelde BAZ-beoordeling wordt gekeken of iemand door ziekte of een gebrek nog in staat is om met arbeid ten minste het wettelijk minimumloon te verdienen. Het gaat dus niet uitsluitend om de vraag of de zelfstandige het eigen beroep nog kan uitvoeren. Dit kan een belangrijk verschil zijn met de voorwaarden van een particuliere AOV.
Wat kun je als ondernemer nu al doen om je voor te bereiden op de BAZ?
Breng in kaart hoeveel inkomen je nodig hebt wanneer je tijdelijk of langdurig niet kunt werken. Controleer je financiële buffer en bekijk of een bestaande AOV voldoende bescherming biedt. Heb je al een particuliere verzekering, laat dan beoordelen of deze mogelijk aan de voorgestelde vrijstellingsvoorwaarden voldoet. Houd daarnaast de verdere behandeling van het wetsvoorstel in de gaten.
Over de auteur
