Empathie betekenis: wat is empathisch, met voorbeelden en synoniemen

Een vriend vertelt dat zijn relatie voorbij is, een collega is gestrest door een deadline, een kind huilt omdat zijn knuffel kwijt is. Hoe jij daarop reageert, heeft veel te maken met empathie. Het woord wordt vaak gebruikt, maar ook vaak verward met sympathie of medelijden. Hieronder lees je wat empathie en empathisch betekenen, met voorbeelden, het verschil met sympathie en synoniemen.

In het kort

Empathie betekent inlevingsvermogen: je kunt aanvoelen en begrijpen wat een ander voelt en denkt.
Iemand met veel empathie noem je empathisch.
Empathie is iets anders dan sympathie: bij empathie voel je met iemand mee, bij sympathie voel je iets voor iemand.
Het woord is afgeleid van het Griekse en (in) en pathos (gevoel, lijden).
Synoniemen zijn onder meer inlevingsvermogen, invoelingsvermogen en meeleven.

Wat betekent empathie?

Empathie (de) is het vermogen om je in te leven in de gevoelens, gedachten en situatie van een ander. Je kijkt als het ware door de ogen van die ander en begrijpt waarom hij of zij zich zo voelt, ook als je zelf niet in die situatie zit.

Het bijvoeglijk naamwoord is empathisch. Een empathisch iemand luistert goed, merkt snel op hoe een ander zich voelt en reageert daar passend op.

Het woord is opgebouwd uit de Griekse delen en (in) en pathos (gevoel, lijden). In zijn huidige betekenis werd het begin twintigste eeuw gebruikt als vertaling van het Duitse Einfühlung, letterlijk “invoeling”.

Empathie in een zin

De verpleegkundige toonde veel empathie voor de angstige patiënt.
Hij is erg empathisch: hij voelt meteen aan als er iets mis is.
Door empathie kun je conflicten vaak beter oplossen.
Kinderen ontwikkelen hun empathisch vermogen in de loop van hun eerste levensjaren.

Empathie of sympathie: wat is het verschil?

Deze twee woorden worden vaak door elkaar gehaald. Het verschil:

Begrip	Betekenis	Voorbeeld
Empathie	Je leeft je in en voelt met de ander mee.	“Ik kan me voorstellen hoe zwaar dit voor je is.”
Sympathie	Je voelt medeleven of genegenheid voor de ander, vanaf een afstand.	“Wat vervelend voor je.”
Medelijden	Je hebt met iemand te doen, soms met een gevoel van “arme jij”.	“Ach, die arme man.”

Sympathie kan in het Nederlands ook gewoon betekenen dat je iemand aardig vindt: “Ik heb sympathie voor die nieuwe buurman.” Dat ligt dan dicht bij affiniteit, een gevoel van verbondenheid.

Soorten empathie

Psychologen maken vaak onderscheid tussen twee vormen:

Cognitieve empathie: je begrijpt met je verstand wat een ander denkt of voelt. Je kunt je in zijn standpunt verplaatsen.
Affectieve of emotionele empathie: je voelt zelf iets van de emotie van de ander. Ziet je vriendin er verdrietig uit, dan word jij er ook een beetje somber van.

Mensen kunnen sterk zijn in de ene vorm en minder in de andere. Een goede onderhandelaar heeft bijvoorbeeld veel cognitieve empathie: hij snapt wat de andere partij wil, zonder zich te laten meeslepen door diens emoties.

Empathisch vermogen in een vacature

In vacatures in de zorg, het onderwijs, de klantenservice en HR staat vaak: “Je beschikt over een groot empathisch vermogen.” De werkgever zoekt iemand die goed luistert, zich kan verplaatsen in patiënten, leerlingen of klanten en daar zorgvuldig op reageert. In je motivatiebrief laat je dit het best zien met een concreet voorbeeld, zoals een lastig gesprek met een klant dat toch goed afliep.

Synoniemen voor empathie en empathisch

Synoniemen voor empathie:

inlevingsvermogen
invoelingsvermogen
meeleven
begrip
medeleven

Synoniemen voor empathisch zijn meelevend, invoelend, begripvol en betrokken. Het tegenovergestelde is bijvoorbeeld onverschillig, kil, ongevoelig of harteloos.

Veelgestelde vragen

Wat betekent empathie?

Empathie betekent inlevingsvermogen: je kunt aanvoelen en begrijpen wat een ander voelt en denkt.

Wat betekent empathisch?

Empathisch betekent dat je je goed kunt inleven in anderen. Het is het bijvoeglijk naamwoord bij empathie.

Wat is het verschil tussen empathie en sympathie?

Bij empathie leef je je in en voel je met de ander mee. Bij sympathie voel je medeleven of genegenheid voor de ander, maar kruip je minder in diens schoenen.