Een president van “vrede”

Een tijdje terug gaf de president van Oekraïne Petro Porosjenko een speech aan de Universiteit van Leiden. Na het beluisteren van deze speech ben ik onmiddellijk op zoek gegaan naar een officieel transcript. Deze blijkt echter nergens te zijn gepubliceerd hoewel het al weer even geleden is dat Porosjenko een bezoek bracht aan ons land. Om deze reden heb ik zijn toespraak woord voor woord geanalyseerd en zelf omgezet naar een transcript in getrouwelijk Nederlands. Porosjenko deed enkele opmerkelijke uitspraken en deze zijn dan ook reden voor debat. Andere mediabronnen refereren helaas enkel naar zinsneden en daarom biedt Curiales u een primeur.

De vertaling is gebaseerd op een officiële uitgave van de Universiteit van Leiden. Deze is vastgelegd op video en hieronder treft u deze video aan. Porosjenko is de Engelse taal helaas niet geheel machtig. Dit heeft het vertalingsproces bemoeilijkt en heeft tevens geleid tot het uitsluiten van een minimaal aantal zinnen die niet in de vertaling zijn opgenomen. Vanzelfsprekend is dit aangegeven in de tekst en voelt u zich daarom ook te allen tijden vrij om onderaan de pagina hierover te discussiëren en uw bijdrage te leveren.



Mijnheer de Rector Magnificus,

Uwe Excellenties,

Beste studenten en leden van de Faculteit,

Geachte toehoorders,

Dames en heren,

Allereerst dank ik u om hier aanwezig te mogen zijn op deze historische locatie. De titel […] spreekt mij om verschillende redenen aan. Ten eerste omdat het huidige Oekraïne Europa vertegenwoordigd. Wij maken integraal deel uit van Europa, wij vechten voor Europese waarden, wij zien een toekomst met Europa en hoogstwaarschijnlijk is Oekraïne de laatste plaats waar mensen nog hun volste vertrouwen in Europa hebben.

Voor Oekraïne is Europa momenteel een nationaal idee. Het “Europese Idee” en Europese waarden worden samen voor het eerst in de geschiedenis verenigd en het is van belang dat de natie verenigd blijft met deze Europese waarden en ideeën. Dit gebeurde in een heel kort tijdsbestek. Twee jaar geleden sprak slechts 36% van de Oekraïense bevolking zich uit voor integratie. De natie was verdeeld. Momenteel is het percentage verhoogd naar 74% binnen twee jaar tijd.

De Maidanrevolutie begon twee jaar geleden onder Europese vlag. Vandaag precies twee jaar geleden, op 29 november, zou president Janoekovitsj in Vilnius het associatieverdrag tekenen. Velen van u hebben bijgedragen aan het voorbereiden van de inhoud van het verdrag. Miljoenen Oekraïense burgers bidden en beseffen dat dit een belangrijk moment in onze geschiedenis moet gaan worden. Honderden van hen gingen richting Vilnius om hun steun uit te brengen en hun president ertoe aan te zetten dit verdrag te tekenen om te laten zien hoe belangrijk zij deze stap vonden. Het was een koers die in gang was gezet na de val van de Berlijnse Muur in 1989. In 2013 wilde Moskou Oekraïne afsluiten van de rest van de wereld. Het enige verschil met toen was dat er nu iemand anders aan het hoofd van het Kremlin zat. Het Oekraïense volk heeft helaas een hoge prijs moeten betalen om hun keuze te maken.

De stemming in Europa is ook veranderd. Helaas zijn veel Europeanen moe en gedesillusioneerd. Velen van hen denken: genoeg is genoeg, geef het Kremlin maar wat het wil. Deze Europeanen noemen zichzelf eurosceptici maar in feite zijn het euro-lafaarden. De toekomst van Europa, van de wereld en die van Oekraïne behoort toe aan de moedigen. En wij in Oekraïne weten dat maar al te goed, want onze moedige soldaten […]. Er zijn slechts twee frontlinies; eentje die tussen Oekraïne en de vijand, de agressor, staat. De andere linie is die waar het Westen sancties heeft opgelegd en daarmee Oekraïne heeft geholpen in deze uitdagende periode.

Oekraïne staat vandaag de dag voor moed. We vechten alleen tegen de grootste en sterkste, militaire supermacht in Europa en ons deel van de wereld. Het is een gevecht tussen David en Goliath. Goliath is sterk en furieus. Hij was uit op de destructie van Oekraïne en wilde het land in tweeën delen. Hij wilde Oekraïne en de Oekraïners opkopen met de petrodollar, maar hij faalde. Oekraïne trekt aan het langste eind en laat zich niet van de wijs brengen.

De Krim, de Donetsk en de Loegansk oblast zijn momenteel bezet gebied. Maar de rest van Oekraïne daarentegen is vrij en democratisch en dat is onze grootste overwinning. Geloof mij, dit is geen burgeroorlog. Dit is geen binnenlands conflict. Er bestaat geen enkel conflict tussen Oekraïners onderling. Integendeel, wij zijn sterker verenigd dan ooit tevoren. Het is geen burgeroorlog zoals Russische propaganda Europeanen graag wil doen geloven. Het is heel simpel: het is een annexatie van de Krim door de Russische bezetter, diens militie en agressie. Dit is een daad van agressie jegens mijn land in de oostelijke regio’s in de Donetsk en Loegansk oblast.

Sommigen zeggen dat dit een oorlog is om land te pikken en niet vanwege diens waarden. Om deze reden gaat de oorlog Europa niets aan. Dit is niet waar. Hier ben ik het niet meer eens. Het eerste wat de Russische bezetter heeft gedaan in Donetsk is het sluiten van baptistengemeenten en het slaan van voorgangers. Vervolgens werden zij vermoord. In juni zijn vier parochianen gevangen genomen en vermoord. De Russen hebben het gebied ingenomen. Dat bevindt zich nu onder een donkere wolk die symbool staat voor het laaghartige, intolerante, racistische en antisemitische karakter van de bezetter. U moet zich daarvan bewust worden.

Dames en heren, wij vechten alleen maar we zijn niet eenzaam. Alle mensen die nog steeds het verschil weten tussen goed en kwaad staan volledig aan onze kant. Aan hen die zich laten leiden door de propagandamachine van de vijand heb ik slechts dit te melden: het is niet Oekraïne dat vecht op Russisch grondgebied maar juist Rusland dat vecht op Oekraïens grondgebied. Al het andere is slechts een […].

Vrienden, wanneer de rust in Oekraïne wederkeert, zal de situatie weer teruggaan naar hoe het hoort. Wanneer we echter de houding van de Russen in beschouwing nemen, is die gedachte slechts een illusie. De Russische agressie op de Krim en in de Donbass ontnam Europa niet alleen vertrouwen maar zorgde ook voor tweedeling tussen een natie die haar president verkiest en een natie die haar president kiest. Het onderscheidt landen die persvrijheid kennen van landen die enkel staatspropaganda publiceren. Tevens zorgt het voor de distinctie tussen landen die mensenrechten respecteren en landen die dat niet doen. Dat veel Europeanen zich hier niet van bewust zijn, betekent nog niet dat het niet aan de orde is. Als u op een avondje Russische televisie aanzet en naar de propaganda kijkt, wordt u al bewust van dit onderscheid.

De verspreiding van democratie wordt door Rusland aangemerkt als een schending van haar grondgebied. Europese eenheid en kernwaarden en territoriale integriteit vormen de drijvende kracht achter de Westerse gemeenschap. Maar niet voor Rusland. We kunnen niet doen alsof we het niet doorhebben. Er bestaat geen onduidelijkheid over de plannen van het Westen en Rusland voor Europa. Er heerst juist tegenstrijdigheid tussen beiden over de plannen. Heel simpel: het Westen wil een cirkel van vertrouwen. Rusland streeft naar een cirkel van invloed. Het Westen kende geen angst en dat was een vernedering voor de Russen.

Vrienden, het is waar dat Europa door een moeilijke periode heen gaat. Wat doen we eraan? Ten eerste moet er vrede worden bereikt in Oekraïne. De wereld en de internationale gemeenschap die Oekraïne steunen, streven naar vrede en er bestaat zelfs een kans dat men in Rusland vrede wil. Vrede is voor Oekraïne van essentieel belang om te overleven en eveneens voor de Europese Unie (EU) omdat een naburig land zonder vrede tot onrust leidt. Voor wat betreft Rusland hebben de sancties van de EU en de Verenigde Staten (VS) hun vruchten afgeworpen omdat het ervoor heeft gezorgd dat Rusland aan de onderhandeltafel blijft zitten.

Ten tweede mogen slachtoffers nooit in de vergetelheid geraken. Daarmee doel ik op hen die omkwamen door Russische agressie. Alleen al op een dag, op 17 juli 2014, kwamen 298 onschuldige slachtoffers uit onder meer Nederland, Australië, Maleisië en België om het leven. Al meer dan anderhalf jaar lang zijn 8000 Oekraïense burgers, 2000 Oekraïense militairen en 6000 burgers waaronder vrouwen en kinderen slachtoffer geworden van Russische agressie. Het kost mij moeite om een blik te werpen op het verschrikkelijke beeldmateriaal van de MH-17 ramp. We moeten alles doen wat in onze macht ligt om de verantwoordelijken op te sporen en te berechten.

Enkele uren na de ramp belde ik met Mark Rutte, premier van Nederland, en zei hem dat dit de voor ons de eerste keer is dat er een terroristische aanval heeft plaatsgevonden. Dat gebeurde in Oekraïens luchtruim en op bezet gebied. Om deze reden en omdat ik als president zijnde transparantie wil bieden en het vertrouwen van heel de wereld wil winnen, stelde ik hem voor dat niet Oekraïne het onderzoek zal leiden maar het land dat het meest geleden heeft onder deze terroristische aanslag zodat het aan heel de wereld kan laten zien wat er gebeurd is.

Herinnert u zich nog dat binnen enkele uren na deze terroristische aanslag Rusland een verklaring had waarin ze stelde dat het om een lucht-luchtraket zou gaan, dat het een Oekraïens vliegtuig was? Overigens bleven de Russen wel kalm na de terroristische aanslag op een Russisch vliegtuig boven de Sinaïwoestijn. Nu wij met de eerste technische resultaten van het onderzoek hebben aangetoond hard bewijs in handen te hebben, namelijk dat het gaat om een Russische raket en dat er een Russische getraind team op Russische bezet gebied achter steekt, hebben we aan de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties (VN) het idee voorgelegd om een onafhankelijk tribunaal op te richten en de daders te berechten. Eén land besloot echter om zich zonder enig voorafgaande uitleg te beroepen op haar vetorecht en dit voorstel van tafel te gooien.

Dit gaat niet enkel om de MH-17 ramp. Het toont maar eens te meer aan dat de Russen en president Poetin in een andere wereld leven dan wij Oekraïners en Europeanen. Een andere wereld met andere waarden in een ander universum. En wanneer we het hebben over het aanstaande referendum dat gaat plaatsvinden in Nederland, dan beschouwen wij dat niet als iets dat gaat over het toekomstig EU-lidmaatschap. Nee, dit gaat over vrijheid en democratie in Oekraïne. En als u wil, gaat het over hervormingen in Oekraïne: het bestrijden van corruptie en het opbouwen van een onafhankelijk rechtssysteem in Oekraïne. Het gaat om het respecteren van mensenrechten. Het is een laatste afscheid van het communisme, niet alleen in Oekraïne maar ook in Oost-Europa. We nemen een laatste afscheid van de Sovjet-Unie.

Is er iemand in Nederland die zich wenst uit te spreken voor de Sovjet-Unie? Is er iemand hier tegen democratie? Heeft er iemand iets tegen vrijheid? Het antwoord op de vraag waarover het gaat, moet rechttoe rechtaan zijn, zonder franjes. We moeten niet dezelfde fout maken als in 2008 toen we dachten dat de Russische beer kon krijgen wat het wilde in Georgië en daarna zou terugkeren naar zijn grot. Het zwakke optreden van de EU kon de Russen niet stoppen. Het punt met de Russische beer is dat hij op de lange termijn niet uit is op het sluiten van compromissen maar op dominantie. Moskou gelooft dat het met de petrodollar Europa’s ziel kan opkopen. Moet het Westen zomaar de Anschluss van de Krim accepteren? Is dat niet een herhaling van een fout die Europa beging in 1938? Het gevolg van die fout weten we maar al te goed. Zullen de sancties worden opgeheven wanneer Rusland besluit dat er voorlopig genoeg Oekraïens bloed heeft gevloeid? Zal Europa ervoor kiezen haar ogen te sluiten voor het feit dat Rusland haar eenheid en haar waarden probeert te weg te nemen? De aankomende maanden zullen een antwoord geven op die vraag.

Op de lange termijn geloof ik in Europa evenals Oekraïense mannen en vrouwen in de frontlinie dat doen. Maar we moeten sterk zijn en verenigd blijven. Wanneer de vele Europese leiders mij vragen hoe ze mij kunnen helpen dan is mijn antwoord daarop heel simpel: Oekraïne behoeft eenheid en solidariteit. De eenheid van de EU en solidariteit met Oekraïne. Het is eerste wat we nodig hebben is politieke steun nodig. Vervolgens hebben we raadgevende steun nodig om hervormingen te implementeren die in het verdrag vermeld staan. Wanneer het Nederlandse volk haar stem gaat uitbrengen, dienen zij te weten wat het associatieverdrag inhoudt. Het meer dan 200 pagina’s tellende verdrag gaat in z’n geheel over hervormingen en over niets anders. En toen ik mijn presidentiële campagne voerde en men mij vroeg wat mijn doel was, antwoordde ik simpelweg: het associatieverdrag. Het is de verantwoordelijkheid van mijn kabinet en mijzelf om de hervormingen door te voeren. Voor meer dan 24 jaar heeft Oekraïne hier niets aan gedaan.

We moeten loyaal zijn aan hetgeen Europa tot een succes heeft gemaakt: vrijheid, democratie, het respecteren van mensenrechten, solidariteit, compassie en ten laatste, maar minstens even belangrijk: moed in het gezicht van de historische uitdagingen. Er is geen sterkere kracht in de wereld dan de kracht van een idee en het was in feite het Europese idee dat ons continent zo machtig heeft gemaakt. Het idee dat vrijheid en persoonlijke vrijheden [of: burgerrechten, individuele rechten] een hogere waarde hebben dan geopolitieke belangen van grote actoren. Dit helpt mijn natie de agressor te stoppen en twee-derde van de Loegansk en Donetsk regio en twee-derde van de Donbass te bevrijden van de bezetter.

Dit idee heeft z’n vruchten afgeworpen binnen de grenzen van de EU. Maar het idee leidt een eigen leven en strekt zich uit naar de ziel en gedachten die zich achter de grenzen bevinden. Het associatieverdrag belichaamt het en ook in Oekraïne is dit idee stevig verankerd. Dit heeft gezorgd voor de grootste transformatie in het grootste, Europese land in onze tijd.

De samenwerking met Europa is onze kans om een beter land te worden. Sta mij toe dat te herhalen: een kans voor Oekraïne om een beter land te worden. Niets meer en niets minder. Het gaat niet om geopolitieke machtsspelletjes. Het gaat over hervormingen doorvoeren, corruptie tegengaan, het beschermen van minderheden en het respecteren van iedereen.

Zoals u wellicht kunt begrijpen, geven wij veel om het aanstaande referendum in uw land. Laat mij het Nederlandse volk aan het volgende herinneren: het is de eerste keer in de geschiedenis van Europa dat een land bloedt omwille van vrede en aansluiting bij Europa. Onthoud u dat alstublieft. Nergens in de ganse geschiedenis heeft een land een zo hoge prijs moeten betalen om voor het Europese pad te kiezen. Hoe kan iemand met een gezond verstand ons deze kans ontnemen? Ik hoop dat het Nederlandse volk een verstandige keuze maken. Op basis van uw ervaring herinner ik mij de uitbreidingsgolf van de EU 11 jaar terug. In 2004 heerste er veel speculatie over de voor- en nadelen hiervan. Maar onderzoek wees toen uit dat de uitbreiding van de EU gunstig zou uitpakken voor en een winst van 650 euro per jaar zou opleveren voor het Nederlandse volk. Een mooie uitbreidingsbonus, nietwaar?

Het is mijn intentie om u hieraan te herinneren omdat er in tijden van verandering altijd mensen zullen zijn die in oplossingen denken en mensen die progressie trachten tegen te houden. Een bekende Chinese uitspraak zegt: wanneer er verandering in de lucht hangt, bouwen sommigen muren en anderen windmolens. Ik ben er sterk van overtuigd dat Nederland windmolens heeft gebouwd.

Ik geloof dat u in Nederland heel goed begrijpt dat het associatieverdrag nieuwe kansen creëert. Een voor uw uitdagende markt is van immens perspectief zal binnenkort worden opengesteld aan Nederlandse producenten. Dit alles voor de goede, gemeenschappelijk zaak. Ik heb eerder enkele gesprekken gehad met de grootste bedrijven van Nederland die zich op Oekraïne willen focussen. Ze willen investeren en gebruik maken van unieke kansen om aanwezig te zijn op een markt die 45 miljoen consumenten telt en om gebruik te maken van het voorrecht om als eerste de grootste investeerder te zijn. Momenteel zijn de Duitsers de grootste investeerders maar uw premier Mark Rutte en Nederlandse bedrijfsleiders hebben aangegeven dat ze aankomend de Duitsers zullen overtreffen.

Ter illustratie: het aandeel van de Russen in de Oekraïense markt is gedaald van 36% twee jaar terug naar een historisch laagtepunt van 12% nu. Het vrijgekomen deel van de markt is nu open en wij verwelkomen en wachten op u. Wij hebben geen visums en geen restricties voor het Nederlandse volk; u bent ten zeerste welkom. Uw producten zullen op onze markt goed aanslaan bij de mensen.

Beste vrienden, wij begrijpen dat het niet alleen voor ons een moeilijke periode is. Europa wordt momenteel geteisterd door drie problemen: de dreiging van terrorisme, de vluchtelingencrisis en het derde of wellicht wel het eerste probleem is veiligheid met betrekking tot het agressieve beleid van Rusland. U zult moeten begrijpen dat investeren in Oekraïne tevens een investering in uw eigen veiligheid is. Dat is heel simpel. Het oplossen van dit probleem heeft een prijs. Maar deze prijs kan niet de ziel en niet de waarden van Europa zijn. Wij hebben een sterk geloof in Nederland en in Europa. En zoals Oekraïne uw Europese keuze niet opgeeft, moet zij de Europese keus worden. Ми вистоїмо лише об’єднаними: samen zullen we overwinnen, maar afzonderlijk zullen we ten onder gaan. Dit gaat over Oekraïne en Nederland. Dank u.

Reacties

Daniël Leeuwenhart

De heer Leeuwenhart schrijft met regelmaat over de betrekkingen tussen de Europese Unie (EU) en Rusland. Als euroscepticus hecht hij waarde aan nationale belangen en verkiest deze boven de supranationaliteit van de EU. Met de kracht van de pen streeft hij naar meer macht voor Den Haag, en minder voor Brussel.