Franse boeren gevangen tussen subsidies en Europese marktliberalisatie

Frankrijk gaat gebukt onder grootschalige demonstraties van boeren die momenteel belangrijke verkeersaders op verschillende plaatsen in het land bezetten. De Franse boeren zijn boos: ze willen hogere prijzen voor hun producten en concurrentievervalsing aan de kaak stellen. De boeren zijn in de steek gelaten door de regering van François Hollande en de Europese Unie (EU) is eerder een last dan een positieve factor. Of men nou een voorstander is van de vrije markt of protectionistische maatregelen, de standvastigheid van de agrariërs is zeker te bewonderen.

Allereerst is het belangrijk te beseffen dat dit verhaal twee kanten heeft. Zo wordt de Franse agrarische sector overeind gehouden door landbouwsubsidies. Veel van deze subsidies zijn nota bene afkomstig uit Brussel. Desalniettemin zijn de concurrentiecapaciteiten van Franse boeren slecht. Bovendien verdienen tussenpersonen, zoals supermarkten en slachthuizen, meer geld dan de boeren zelf. Dat terwijl de boer in feite het meeste werk verricht.

Daarnaast is het belangrijk te beseffen dat de opheffing van handelsbarrières uiteindelijk heeft geleid tot de Europese interne markt. Franse boeren moeten nu plotseling kunnen concurreren met boeren uit andere delen van Europa die vaak veel lagere prijzen hanteren. Een zelfde soort fenomeen is zichtbaar in de transportbranche. Hoeveel Nederlandse vrachtwagenchauffeurs zijn hun baan al verloren doordat hun Oost-Europese collega’s genoegen nemen met een veel lager salaris?

Het verhaal krijgt nog een geopolitiek staartje. Na dat in maart 2014 de Krim in Russische handen viel besloten de westerse mogendheden over te gaan op economische sancties om de Russische economie te schaden. Rusland besloot vervolgens zelf sancties in te stellen en voerde een handelsboycot in voor voedingswaren uit EU-lidstaten evenals de Verenigde Staten (VS).

Franse boeren kunnen hun producten nu niet langer verkopen op de Russische markt. Dit geldt echter ook voor boeren uit andere delen van Europa. Vooral Polen is hard geraakt door de Russische boycot. De boycot zorgt er voor dat het aanbod groter is dan de vraag, waardoor de prijzen lager worden. Franse agrariërs kunnen echter slecht concurreren met de prijzen van hun Poolse collega’s.

Is er voor de Franse boeren eigenlijk wel een uitweg uit deze benarde situatie? Het is onmogelijk dat de agrariërs hun prijzen zullen verlagen; velen hebben al jaren te kampen met financiële problemen. Verhoging van de prijzen zal afnemers in de armen drijven van hun Oost- en Zuid-Europese concurrenten. De situatie begint steeds meer op een negatieve spiraal te lijken.

En wat te denken van het TTIP-handelsverdrag? Momenteel wordt er achter de schermen hard gewerkt om het vrijhandelsverdrag tussen de EU en de VS te verwezenlijken. Toch weten we nu al dat de invoering van het verdrag dramatisch slecht zal uit pakken voor Franse boeren. Zo zullen alleen al Franse vleesveehouderijen de helft (!) van hun inkomsten verliezen.

Aangezien marktliberalisatie een van de pijlers van de EU is, is het onwaarschijnlijk dat de unie met een oplossing zal komen. Bovendien wordt de Franse overheid gekenmerkt door incompetentie. De Franse agrariërs staan met de handen in het haar, waardoor het niet vreemd is dat zij het heft in eigen handen hebben genomen.

Momenteel blokkeren Franse boeren belangrijke wegen in verschillende delen van Frankrijk. Buitenlandse vrachtwagens worden aangehouden waarna hun ladingen worden geïnspecteerd. Als deze vrachtwagens landbouwproducten bevatten, bestaat er een kans dat de Franse boeren deze vernietigen.

Natuurlijk zorgen de blokkades voor veel financiële schade, ook voor Nederlandse bedrijven. Toch bewonder ik deze Franse boeren. Ze zijn boos op de EU, op hun eigen regering en op de invloed van grote corporaties. Afgelopen vrijdag sleepten de boeren hun eerste overwinning al binnen: ze krijgen een hogere prijs voor hun melk.

In vergelijking met Franse boeren zijn Nederlanders als makke schapen. Wij accepteren elk dictaat uit Brussel of Den Haag zonder enige tegenstand. De Nederlandse agrarische sector draait tevens al jaren opzienbarend slecht. Waarom komen Nederlandse boeren nooit in opstand? Waarom demonstreren Nederlandse chauffeurs niet als Oost-Europese chauffeurs hun banen inpikken?

De toekomst ziet er niet rooskleurig uit. Onlangs werd het duidelijk dat Rusland een importstop overweegt in te voeren op Nederlandse bloemen. Ondertussen hangt de bedreiging genaamd TTIP nog altijd boven ons hoofd. Al met al wordt de Europese agrarische sector er in ieder geval niet beter op.

Reacties

Bart Bohemen

De heer Bohemen heeft een uitgebreide kennis op het gebied van sociale vraagstukken en verwerkt deze dan ook nauwkeurig in zijn publicaties. Zijn vakgebied omvat onder meer socio-economische en demografische ontwikkelingen in Europees verband.

Geef een reactie