Georchestreerde revoluties

De afgelopen jaren hebben in het teken gestaan van omvangrijke politieke omwentelingen. Het begon allemaal in 2010 met de zogenaamde Arabische Lente in Tunesië. Daarna volgden Egypte, Libië en Syrië. Vrijwel al deze landen bevinden zich momenteel in een uiterst fragiele politieke en sociale situatie. In Syrië en Libië is zelfs sprake van een grootschalige burgeroorlog. In 2013 begonnen de Maidan-protesten in Oekraïne, wat uiteindelijk leidde tot de val van de Yanukovich-regering. Ook in het oosten van Oekraïne woedt nu een burgeroorlog. De rol van het westen is steeds zeer bedenkelijk geweest. Waren de revoluties eigenlijk wel zo spontaan of maken zij deel uit van een bredere agenda?

De as van het kwaad
Op 29 januari 2002 gebruikte de voormalige Amerikaanse president George Bush de term ‘as van het kwaad’ voor de eerste keer. De as van het kwaad stond centraal in het buitenlandse beleid van de Verenigde Staten (VS). De as omvat een aantal landen in verscheidene continenten die zich volgens de Amerikanen aan verschillende misdaden hebben schuldig gemaakt. Voorbeelden hiervan zijn het steunen van terroristische organisaties evenals het in het bezit zijn van massavernietigingswapens.

De as van het kwaad bestond oorspronkelijk uit de volgende landen: Iran, Irak en Noord-Korea. De diplomaat John Bolton voegde daar enkele maanden later nog enkele landen aan toe: Syrië, Libië en Cuba. Wit-Rusland, Zimbabwe en Myanmar worden omschreven als schurkenstaten.

Een jaar later viel de VS Irak binnen, omdat Saddam Hoessein in het bezit zou zijn van massavernietigingswapens. De wapens werden nooit gevonden. Als gevolg van de invasie kwamen honderdduizenden mensen om het leven. De invasie is een van de belangrijkste redenen geweest waarom lrak nu het schoolvoorbeeld is van een gefaalde staat. Ook de opkomst van terreurorganisaties zoals ISIS zijn nauw verbonden aan de Amerikaanse invasie.

Men zou kunnen denken dat de invasie van Irak is uitgelopen op een fiasco. Dit hangt echter af vanuit welk perspectief men het bekijkt. Het omverwerpen van het regime van Hoessein heeft er tevens toe geleid dat Irak het eerste land was dat van de as van het kwaad-lijst geschrapt kon worden. Er is nu immers een Amerikaans gezinde regering in Bagdad gestationeerd.

Bij Irak zou het niet blijven. Aangezien er (wereldwijd) geen draagvlak meer bestaat voor militaire interventies in de moslimwereld, moest er een nieuw systeem bedacht worden om andere landen van de as ten val te kunnen brengen. De omwenteling zou dan van binnen uit moeten plaatsvinden. Ook het gebruik van niet-overheidsactoren zou een oplossing kunnen bieden.

Van militaire interventie naar georchestreerde revolutie
Ongeveer acht jaar na de invasie van Irak braken er grootschalige volksopstanden uit in Tunesië. Dit gebeurde naar verluid toen een marktkoopman zichzelf uit protest in brand stak, omdat hij het niet eens was met de plaatselijke autoriteiten. Zijn dood bleek de lont in het kruitvat. Een hele serie aan oude dictators in Noord-Afrika en het Midden-Oosten werden plotseling geconfronteerd met massale volksopstanden. Waren deze opstanden echter wel zulke spontane acties?

Het eerste dat zeer veel opvalt was de houding van westerse leiders. Zonder twijfel kozen zij onmiddellijk de kant van de demonstranten. Decennia lang heeft het westen de dictaturen in de Arabische wereld getolereerd. Verschillende (oud) presidenten hadden zelfs goede banden met de dictators. Denk hierbij aan de vriendschap tussen de voormalig Britse premier Tony Blair en kolonel Muammar Khadaffi van Libië. Ook Hosni Mubarak, de voormalig president van Egypte die tientallen jaren als stabiele spil had gefunctioneerd in Noord-Afrika, moest het veld ruimen. Waarom was de houding ten opzichte van de dictators plotseling 180 graden gedraaid?

Na het lynchen van Khadaffi kon ook Libië van de as van het kwaad-lijst gestreept kon worden. Niet lang daarna was Syrië aan de beurt, dat tevens vermeld staat op de lijst. President Assad had echter iets meer tijd om zich voor te bereiden en wist komen ging; hij had al veel van zijn collega’s ten onder zien gaan.

Enkele jaren later braken er opstanden uit in Oekraïne. Nadat voormalig president Yanukovich afzag van een samenwerkingsverdrag met de EU en in plaats daarvan meer toenadering zocht tot Rusland, braken er op verschillende plaatsen in het land rellen uit. Wederom koos het westen direct de kant van de demonstranten.

De demonstraties, ook wel bekend als Euromaidan, zouden uiteindelijk leiden tot de val van de Yanukovich-regering. De internationale media, die Yanukovich omschreven als een ‘pro-Russische’ president, eisten het vertrek van de president.

Toch is er een belangrijk verschil met Euromaidan en de Arabische Lente. Viktor Yanukovich was geen dictator. Sterker nog, hij was democratisch verkozen. Als de Maidan-demonstranten zogenaamd de meerderheid van de bevolking vertegenwoordigden, waarom stemden zij dan enkele jaren eerder nog op Yanukovich?

Onbekende scherpschutters
De demonstraties in de Arabische wereld en Oekraïne vertonen enkele zeer opvallende overeenkomsten. Zoals eerder vermeld schaarden westerse leiders en de media zich onmiddellijk aan de kant van de demonstranten. Beiden schreeuwden om regimeverandering. Het nauwkeurig analyseren van de situatie en het afwegen van alternatieven was blijkbaar niet nodig.

Een andere belangrijke overeenkomst is het steunen van (gewapende) oppositiegroeperingen. In Libië werden de rebellen voorzien van wapens om het regime van Khadaffi ten val te brengen. Op het hoogtepunt van de strijd bombardeerden NAVO-straaljagers zelfs posities van het Libische leger. In Syrië is volgens het zelfde draaiboek gehandeld. Ook daar worden oppositiegroepen bewapend. Dat in veel gevallen deze wapens in de handen vallen van extremistische groeperingen wordt voor lief genomen; de val van de gevestigde orde is immers belangrijker.

Een ander controversieel element dat steeds weer naar voren komt zijn de zogenaamde ‘onbekende schutters’. Bij zowel de demonstraties in de Arabische wereld als in Oekraïne was hier sprake van:

– 16 januari 2011: CNN bericht dat onbekende schutters, die deel uitmaken van ‘gewapende bendes’, demonstranten doodschieten in Tunesië.

– 15 februari 2011: In Libië worden pro-Khadaffi demonstranten doodgeschoten door onbekende schutters.

– 19 april 2011: Maar liefst 88 soldaten zijn doodgeschoten door onbekende schutters in Syrië.

– 20 oktober 2011: De Britse krant Telegraph vermeld dat de Egyptische anti-overheid demonstrant Mina Daniels werd doodgeschoten door een onbekende scherpschutter.

– 6 februari 2012: Al Jazeera bericht dat de Egyptische journalist Ahmed Mahmoud werd doodgeschoten door onbekende sluipschutters.

– 20 februari 2014: In de Oekraïense hoofdstad Kiev worden zowel burgers als politieagenten doodgeschoten door onbekende scherpschutters.

– 18 maart 2014: Een onbekende sluipschutter schiet zowel een separatist als een Oekraïense soldaat dood op de Krim.

Vervolgens wordt de ‘schieten op eigen burgers’-mythe de wereld in geholpen door de westerse media.

– 11 februari 2011: Mubarak werd beschuldigd van het schieten op zijn eigen volk.

– 23 februari 2011: Het pro-Europese medium Euractiv beschuldigde Khadaffi van het plannen van een genocide op zijn eigen volk.

– 22 april 2011: President Assad wordt beschuldigd van het schieten op zijn eigen volk.

– 6 september 2013: CNN beschuldigt Assad van het uitvoeren van genocide.

Natuurlijk worden er in veel gevallen daadwerkelijk burgers doodgeschoten door de politie. Het gaat echter om het moment waarop besloten wordt tot vuurwapengeweld over te gaan. Een derde partij zou dit vuurwapengeweld kunnen uitlokken.

In andere gevallen, zoals in Syrië en Oekraïne, werd er juist met scherp geschoten op de veiligheidsdiensten. Zodra dat gebeurt zullen de veiligheidsdiensten sneller geneigd zijn dodelijk geweld te gebruiken. Dit veroorzaakt tevens een domino-effect van geweld.

Samenzweringstheorie of realiteit?
Is het mogelijk dat westerse geheime diensten betrokken zijn bij de onbekende sluipschutters? Jazeker. De bekende onderzoeksjournalist Nikolay Starikov heeft er een heel boek over geschreven. Volgens Dominique Fonvielle, een voormalig agent van de Franse geheime dienst, waren westerse geheime diensten volop betrokken bij de val van het Ceaucescu-regime in Roemenië.

In 2002 was de Amerikaanse geheime dienst CIA betrokken bij een mislukte staatsgreep in Venezuela om wijlen president Hugo Chavez af te zetten. Ook daar waren onbekende schutters bij betrokken die het vuur openden op demonstranten en spraken de media van een regime dat haar eigen burgers uitmoordde.

Wanneer men twijfelt aan de echtheid van de revoluties in de Arabische wereld evenals Oekraïne wordt dit al snel afgedaan als complotdenken. Toch is dit onterecht. Zo steunden de Duitsers de Bolsjewisten in 1917 ten tijde van de Russische Revolutie. De VS heeft tal van staatsgrepen in Latijns-Amerika georchestreerd. Momenteel is Iran volop betrokken bij de gewapende opstand van de Houthi-rebellen in Jemen. Kortom, buitenlandse betrokkenheid bij revoluties is al zo oud als de weg naar Rome.

Reacties

Bart Bohemen

De heer Bohemen heeft een uitgebreide kennis op het gebied van sociale vraagstukken en verwerkt deze dan ook nauwkeurig in zijn publicaties. Zijn vakgebied omvat onder meer socio-economische en demografische ontwikkelingen in Europees verband.