Nieuwe oorlog op de Balkan niet ondenkbaar

Gisteren vielen er 22 doden in Macedonië bij gevechten tussen de veiligheidsdiensten en terroristen. Etnische Albanezen, hoofdzakelijk afkomstig uit Kosovo, probeerden een aantal overheidsgebouwen te bezetten. Volgens een lokale televisiezender werden de terroristen ‘als helden ontvangen’ door de lokale Albanese bevolking . Buurland Servië heeft 450 extra militairen naar de Macedonische grens gestuurd en Bulgarije overweegt hetzelfde te doen. We betreden een nieuwe periode van gefaald westers beleid op de Balkan: het erkennen van de criminele en terroristische staat Kosovo.

De stad Kumanovo ligt in het noorden van Macedonië en omvat een omvangrijke Albanese minderheid. Hoewel de schietpartij een spontane actie lijkt, staat de gebeurtenis niet op zichzelf. In 2001, aan het einde van de Joegoslavische Oorlogen, kon een burgeroorlog in Macedonië maar op het nippertje voorkomen worden. Men vreesde dat Macedonië dezelfde weg zou bewandelen als buurland Kosovo, waar de Albanese islamitische meerderheid vocht om zich af te scheiden van Servië. Onder druk van de internationale gemeenschap werd Kosovo in 2008 erkend als soevereine staat.

Om een soortgelijk fiasco in Macedonië te voorkomen deed de overheid allerlei toezeggingen aan de Albanese minderheid in het land. Zo werd de Albanese taal erkend, werd er Albanees onderwijs toegestaan en mocht de Albanese vlag gehesen worden. Het mocht niet baten. De Albanezen willen nog meer: Macedonisch grondgebied.

De Europese Unie (EU) verklaarde ‘diep bezorgd’ te zijn over de situatie in Macedonië. Ook de NAVO, die tot enkele jaren geleden nog een vredesmissie in het gebied uitvoerde, staat met de handen in het haar. Desalniettemin ondervinden zij nu de gevolgen van hun eigen handelen.

Het erkennen van Kosovo als soevereine staat heeft ertoe geleid dat de Albanezen grotere aspiraties hebben gekregen. Nu proberen zij wederom een nieuwe staat te stichten in Macedonië. De terroristen die de stad Kumanovo aanvielen waren goed getraind, bewapend en droegen bovendien geen identificatie of insignes bij zich. Dit wijst erop dat de groep hoogstwaarschijnlijk afkomstig is uit Kosovo.

De etnische spanningen in de regio worden tevens sterk beïnvloed door religie. Zo zijn de Albanezen  overwegend moslim. De val van communistisch Albanië in 1991 creëerde in feite de eerste overwegend islamitische staat binnen Europa. In 2000 volgde Bosnië-Herzegovina als gevolg van de Joegoslavische Oorlogen. In 2008 werd Kosovo door vele landen als soevereine staat erkend. Ook daar is de overgrote meerderheid van de bevolking nu moslim.

Dit is overigens niet altijd zo geweest. Vroeger hadden gebieden zoals Kosovo en Bosnië-Herzegovina grote christelijke minderheden of zelfs meerderheden. Zo was Bosnië-Herzegovina enkele decennia geleden nog overwegend christelijk. Ook in Kosovo leefde een omvangrijke Servische minderheid. Deze minderheid is vandaag de dag nagenoeg etnisch gezuiverd. Vele (vaak) eeuwenoude kerken zijn met de grond gelijk gemaakt. De NAVO-bombardementen op de Serviërs en het erkennen van staten als Bosnië-Herzegovina en Kosovo hebben deze etnische zuiveringen mede mogelijk gemaakt.

Hoewel de Bosniërs en Albanezen omschreven worden als ‘gematigde’ moslims, is de radicale islam wel degelijk aan een opmars bezig in Bosnië-Herzegovina en Kosovo. Hetzelfde geldt voor Albanië. Nieuwe moskeeën met radicale prekers worden met regelmaat gefinancierd door Saudi-Arabië. Verder vechten er relatief veel moslims uit de Balkan voor terroristische groeperingen zoals ISIS.

Het geweld in Macedonië kan de regio opnieuw in vuur en vlam zetten. De Macedonische regering laat er in ieder geval geen gras over groeien. Zo is het land al enkele weken bezig met het mobiliseren van reservetroepen. Verder is er ook een belangrijk verschil met het voorgaande conflict in Kosovo. De in Macedonië levende Albanezen zijn een minderheid en maken (slechts) 25% uit van de bevolking. Ook in Bosnië-Herzegovina is de rust nooit compleet teruggekeerd. Eind vorige maand nog werd er een politiepost van de Bosnische-Serviërs aangevallen.

De EU tracht uitgerekend dit soort landen te integreren in Europa. Zowel Albanië, Bosnië-Herzegovina en Kosovo zijn potentiële lidstaten. Alle drie de landen hebben bij elkaar al miljarden euro’s steun ontvangen om hen klaar te stomen voor een EU-lidmaatschap. Verder vieren overheidscorruptie en criminaliteit in deze staten hoogtijdagen. Daarbij komt nog eens dat de bevolking van deze landen uiteindelijk ongehinderd andere EU-lidstaten zal kunnen binnentrekken; een zeer onwenselijk scenario.

Het zijn onzekere tijden voor de Balkan. Aan de ene kant willen vele landen graag lid worden van de EU. Anderzijds voelen orthodoxe christenen zoals de Serviërs zich door de EU verraden en in de steek gelaten. Hierdoor zullen zij sneller geneigd zijn zich te wenden tot de Russische Federatie, met wie zij zich cultureel evenals religieus verbonden voelen. De opkomst van de radicale islam op de Balkan maakt een nieuwe oorlog aldaar niet ondenkelijk. Terugkerende Syriëgangers, in combinatie met financiering uit de Golfstaten en Albanees imperialisme kunnen dit proces zeker versnellen.

Reacties

Bart Bohemen

De heer Bohemen heeft een uitgebreide kennis op het gebied van sociale vraagstukken en verwerkt deze dan ook nauwkeurig in zijn publicaties. Zijn vakgebied omvat onder meer socio-economische en demografische ontwikkelingen in Europees verband.

2 gedachten over “Nieuwe oorlog op de Balkan niet ondenkbaar

Geef een reactie