De doodstraf. Moet herinvoering overwogen worden?

Seriemoordenaars, terroristen, kindermoordenaars en oorlogsmisdadigers. Waarom hebben deze mensen een plek in onze hedendaagse maatschappij? Het Nederlandse rechtssysteem evenals de  maatschappij gaan gebukt onder een overvloed van sympathie richting de dader. Op 5 april 1983 schoot de Turk Cevdet Yilmaz zes(!) mensen dood in een café in Delft. Vier anderen raakten zwaar gewond. Onder de dodelijke slachtoffers was een meisje van twaalf. Aanvankelijk werd Yilmaz tot levenslang verklaard. Vorig jaar werd bekend dat de meervoudig moordenaar al meerdere keren met begeleid verlof is geweest. Het is duidelijk dat ons rechtssysteem zijn geloofwaardigheid veloren is.

Welke zieke geest heeft bepaald dat meervoudig- en kindermoordenaar Yilmaz recht heeft op verlof? Recente bronnen wijzen uit dat hij al sinds 2002 met begeleid verlof gaat. Dit betekent dat hij slechts 19 aaneengesloten jaren heeft vastgezeten voor zes moorden. Hoewel staatssecretaris van justitie Fred Teeven in eerste instantie zijn verlof aanvocht, gaf hij er uiteindelijk toch aan toe. Volgens de rechter heeft Yilmaz recht op een resocialisatieproces. Kunt u het zich voorstellen? Een zesvoudig moordenaar die voor u in de rij van de supermarkt zijn kadetjes afrekent?

In een eerder artikel gaven wij aan dat het Nederlandse rechtssysteem het spoor bijster is. Toch bestaat er ook een hoge mate van dadersympathie binnen de Nederlandse politiek. PvdA-kamerlid Jeroen Recourt lanceerde onlangs een plan om levenslang veroordeelden na 25 jaar zicht te bieden op vrijlating. Ook binnen SP kringen kon dit idee op sympathie rekenen. Wat begrijpen deze lieden niet aan de term levenslang?

De samenleving verhardt. Hoe vaak lezen we het dat een bejaarde beroofd, in elkaar geslagen of zelfs vermoord wordt? Ook de verhoogde terroristische dreiging moet in acht genomen worden. Terroristen zijn bereid cartoonisten, Joden, soldaten en agenten aan te vallen en daarbij meerdere dodelijke slachtoffers te maken. Afgelopen donderdag werd er op het nippertje een aanslag in België voorkomen. Wederom waren terroristen van plan met mitrailleurs politiebureaus en rechtbanken aan te vallen. Ook wilden zij een prominente Belg onthoofden. Hun boodschap is duidelijk: ze zijn niet bang en zijn bereid elk middel te gebruiken om hun doelen te bereiken.

Een van de redenen waarom deze terroristen niet bang zijn is onze zwakke rechtsstaat. Straffen dienen ook ter afschrikking. Nederlandse straffen schrikken niet af. Vaak hoeft de veroordeelde zijn straf niet geheel uit te zitten en kan rekenen op steun van politici en rechters die verblind zijn door het humanistische gedachtegoed. Zij gaan altijd uit van de goede- of menselijke kant van de dader, wat dat ook moge zijn.

Het gebeurt veel te vaak dat na het uitzitten van de straf een moordenaar weer de fout in gaat. Sommige gevangen beramen zelfs moorden vanuit de gevangenis. Zo probeerde Mohammed B, de moordenaar van Theo van Gogh, in 2012 een medegevangene te vermoorden. Dit soort mensen hebben vaak geen spijt van hun daden. Bovendien hebben ze niks van hun straf geleerd.

En wat moeten we eigenlijk doen met terugkerende jihadisten? Op het internet circuleren duizenden filmpjes van de meest gruwelijke (massa)executies denkbaar. De misdaden van een terroristische organisatie als ISIS doen niet onder voor die van een SS-bataljon. Na de Tweede Wereldoorlog werd er keihard opgetreden tegen dit soort landverraders en terecht kregen velen de doodstraf. Tegenwoordig pakken we dit soort lui aan met een “deradicaliseringsprogramma”.

De lage straffen zijn als een dolk in de rug van de nabestaanden. Ook de belastingbetaler wordt gestraft. De fantasie dat meervoudig moordenaars als Cevdet Yilmaz succesvol kunnen terugkeren in de maatschappij kost miljoenen aan belastinggeld. Uit een peiling van Maurice de Hond blijkt dat een groot gedeelte van de Nederlanders positief staat t.o.v. de doodstraf. Uit een ander onderzoek bleek dat 40% van de ondervraagden de doodstraf een gepaste straf vonden voor Robert Mikelsons, die 83  jonge kinderen seksueel had misbruikt.

Tegenstanders van de doodstraf geven altijd aan dat het uitvoeren van de doodstraf hypocriet is. Zo zou de staat dezelfde misdaad begaan als de moordenaar. Dit is niet waar. De staat heeft het monopolie op geweld, dit monopolie zou ook de doodstraf kunnen omvatten. Anderen beweren dat de doodstraf ouderwets is en dat het afschrikkende effect niet bestaat.

Over het afschrikkende effect zijn de meningen verdeeld. Over het leed van de nabestaanden niet. Misschien is het een goed idee dat rechters en politici zoals Jeroen Recourt een keer een mortuarium bezoeken om een slachtoffer van een moord is goed te bekijken. Het liefst wanneer de nabestaanden hier ook bij aanwezig zijn. Misschien dat de eindeloze compassie voor de dader dan eindelijk is verdwijnt. Maar wat vindt u als lezer? Moet de doodstraf geherintroduceerd worden of ziet u liever een alternatieve oplossing?

Reacties

Bart Bohemen

De heer Bohemen heeft een uitgebreide kennis op het gebied van sociale vraagstukken en verwerkt deze dan ook nauwkeurig in zijn publicaties. Zijn vakgebied omvat onder meer socio-economische en demografische ontwikkelingen in Europees verband.

2 gedachten over “De doodstraf. Moet herinvoering overwogen worden?

  1. Dit artikel vind ik nogal tendentieus.
    Laat ik beginnen met te zeggen dat ik principieel tegenstander ben van de doodstraf. Al was het alleen maar omdat uitvoering daarvan onherstelbaar is! De laatste tijd komen in de VS steeds meer voorbeelden boven water van zwarten die ten onrechte waren veroordeeld tot de doodstraf wegens levens- of seksuele delicten. Sommigen zijn postuum gerehabiliteerd! Dit is vooral mogelijk geworden door de steeds meer verfijnde DNA-technieken.
    De doodstraf na de Tweede Wereldoorlog was uitzonderingswetgeving, vanwege de bijzondere omstandigheden. Vele ter dood veroordeelden hebben gratie gekregen. Koningin Juliana was principieel tegenstandster van de doodstraf, en heeft enkele malen geweigerd die te sanctioneren met haar handtekening, tegen de wil van ministers in.
    Inderdaad is uit onderzoek gebleken dat zwaardere straffen, zelfs de doodstraf, niet echt afschrikken waar het gaat om ernstige delicten. Heel zware straffen hebben daarom alleen betekenis met het oog op vergelding, wat maar één van de doeleinden van het strafsysteem is. Andere doeleinden zijn de algemene en speciale preventie. (Resp.: afschrikking van het plegen van delicten met het oog op de hele samenleving, en van herhaling van het plegen van delicten door een individuele dader).
    Verder heeft gevangenisstraf na een lange tijd geen enkel nuttig effect meer, noch voor de samenleving als geheel, noch voor de individuele afgestrafte. Zeker na zo’n 10 jaar is het zeer moeilijk om te resocialiseren en weer een plaats in te nemen in de samenleving. Niemand moet onderschatten wat het betekent om langdurig van vrijheid beroofd te zijn en een gevangenisregiem te ondergaan. (Er bestaan nogal eens vooroordelen over “hotels” e.d.).
    Vroeger was levenslang niet echt levenslang, maar bestond altijd de mogelijkheid na enkele tientallen jaren weer in de samenleving terug te keren, tenzij de dader dermate psychisch gestoord is dat dat niet verantwoord is. (Daarvoor bestaat de “long stay”- afdeling in de TBS). Zo’n leven is natuurlijk uitzichtloos voor een individu. De in het artikel genoemde Cevdet Yilmaz is in die vroegere periode berecht, en heeft dan ook recht op de regelingen die toen nog golden.
    Nederland behoort inmiddels tot de landen die gemiddeld het zwaarst straffen voor ernstige delicten. Veel mensen weten dat niet. De laatste jaren is dan ook steeds vaker levenslang uitgesproken. En tegenwoordig betekent dat dus echt levenslang!

    1. Ik ben het absoluut niet met u eens. Mensen zoals Cevdet Yilmaz dienen nooit meer een voet buiten de gevangenis te zetten. Als je zes mensen executeert, waaronder een jong kind, heb je wat mij betreft je punten verspeeld. Wat mij betreft is hij een perfect voorbeeld dat in aanmerking komt voor de doodstraf.

      Ik pleit ook niet voor lukrake invoering voor de doodstraf. Maar er zijn gewoon voorbeelden van mensen die dit onomstotelijk verdienen. Denk bijvoorbeeld aan de leider van ISIS die vele massamoorden heeft bevolen.

      In Nederland bestaat een grenzeloze sympathie voor de daders. En de slachtoffers? Die komen NOOIT meer terug. Denkt u daar maar eens over na. En alleen daarom al vind ik dat bepaalde moordenaars nooit maar dan ook nooit meer mogen terugkeren in de maatschappij. Bovendien, hoeveel zijn er in de fout gegaan na vrijlating? Dat soort moorden hadden voorkomen kunnen worden door de staat.

Geef een reactie